Ontwikkeling van een flexibel laboratoriumconcept voor het CLDR
Aan het einde van dit decennium verrijst op de campus van het UMCG het nieuwe Centraal Laboratorium voor Diagnostiek en Research (CLDR). Met een oppervlakte van ruim 30.000 m² wordt dit een van de grootste laboratoriumfaciliteiten in zijn soort in Nederland. In het nieuwe gebouw worden vrijwel alle laboratoria van het UMCG, die momenteel nog verspreid zijn over verschillende locaties, samengebracht onder één dak.
In samenwerking met AT Osborne adviseurs heeft Newjoy Concepts gewerkt aan de ontwikkeling van een flexibel concept voor de laboratoriuminrichting.
Samenwerking met gebruikers
De opdrachtgever stelde hiervoor een kernteam van gebruikers samen, bestaande uit achttien vertegenwoordigers uit verschillende laboratoria. Vanuit hun professionele expertise dachten zij actief mee over de eisen waaraan de toekomstige inrichting, binnen de gestelde kaders, moet voldoen. In een ontwerpatelierachtige setting werden in meerdere sessies van telkens twee dagen verschillende thema’s met het kernteam besproken. Tijdens deze sessies werd gebruikgemaakt van de methode Deep Democracy. Hierbij reageren deelnemers op stellingen door fysiek positie te kiezen in de ruimte. Op die manier ‘stemmen’ zij als het ware met hun voeten en lichten vervolgens hun standpunt toe. Door dit proces meerdere keren te doorlopen, ontstaan uiteindelijk oplossingen en keuzes die door een brede meerderheid worden gedragen.
Flexibiliteit als uitgangspunt
Laboratoriumwerk is continu in ontwikkeling. Werkwijzen veranderen, apparatuur wordt vernieuwd en onderzoeksprojecten hebben vaak een tijdelijk karakter. Dit vraagt regelmatig om aanpassingen in de indeling van ruimtes en de inrichting van laboratoria.
In de huidige situatie zijn voor dergelijke aanpassingen vaak aannemers, installateurs of timmerlieden nodig. In het nieuwe gebouw wordt dit proces aanzienlijk sneller en flexibeler ingericht. Een belangrijk uitgangspunt van het concept is daarom een uniforme en modulaire laboratoriuminrichting die eenvoudig kan worden aangepast aan veranderende behoeften.
Door te werken met visuele representaties van standaardlaboratoria en modulaire inrichtingselementen ontstond uiteindelijk een uitgebreide catalogus. Deze catalogus maakt de bouwsystematiek inzichtelijk en laat gebruikers zien welke gevolgen bepaalde keuzes hebben. In zowel 2D- als 3D-weergaven kunnen verschillende elementen worden verplaatst en gecombineerd, waardoor direct zichtbaar wordt hoe een gekozen inrichting in de praktijk uitpakt.
Van concept naar keuze
De ontwerpsessies resulteerden onder meer in een toekomstvisie en een conceptueel kader voor de eisen aan de laboratoriuminrichting. Op basis hiervan werd, in samenwerking met de afdeling Inkoop, een marktconsultatiegeorganiseerd. Vier leveranciers kregen uiteindelijk de opdracht om een proefopstelling te realiseren in een door het UMCG beschikbaar gesteld gebouw met laboratoriumstramienen. Deze proefopstellingen bleven twee maanden staan en waren toegankelijk voor alle laboratoriummedewerkers. De rondleidingen werden verzorgd door leden van het kernteam zelf. Na afloop ontvingen bezoekers een vragenlijst waarmee zij hun beoordeling van de verschillende opstellingen konden geven.
Aan het einde van de proefperiode werden de resultaten gepresenteerd tijdens een afsluitende bijeenkomst. Op basis van de verzamelde feedback maakte het kernteam een keuze voor een concept met staanders. Daarmee werd een belangrijke stap gezet richting het definitief vaststellen van het Programma van Eisen.